Basiskennis dossier bedrijfshulpverlening

Samengesteld door: Kim Wolters, Henny Brullemans


Definitie

Bedrijfshulpverlening (BHV) is de hulp die wordt verleend bij ongewenste gebeurtenissen in een organisatie, die de veiligheid en/of gezondheid van de werknemers en andere aanwezigen bedreigen (zoals brand en ongevallen). Een BHV’er is iemand binnen het bedrijf die gecertificeerd is om mensen in nood(situaties) te helpen. De eerste taak van een BHV’er is het verlenen van eerste hulp en het voorkomen van erger.

Facilitair

Iedere werknemer heeft het recht om zich veilig te mogen voelen op zijn of haar werkplek. De werkgever is verantwoordelijk voor deze veiligheid en dient maatregelen te nemen om dit te borgen. Derhalve maakt bedrijfshulpverlening deel uit van het facilitaire proces. Ook de bezoeker/ gast valt onder verantwoordelijkheid van de hoofdgebruiker/eigenaar/werkgever van het gebouw. De bezoeker bij ontvangst voorlichten hoe de procedure is binnen het bedrijf is geen overbodige luxe.

BHV en werken

Er zijn verschillende zaken waar men rekening mee moet houden tijdens het organiseren van de bedrijfshulpverlening.  Zo is het wettelijk verplicht dat elk bedrijf een of meerdere bedrijfshulpverleners moet aanstellen. In de Arbowet staat niet gegeven wat de exacte aantallen hiervoor zijn. Hoeveel BHV’ers er per organisatie nodig zijn hangt af van een aantal gegevens:

  • Wat is de grootte van het gebouw;
  • Wat is de ernst van de in kaart gebrachte risico’s en/of restrisico’s;
  • Wat zijn de risico’s uit de omgeving;
  • Hoeveel medewerkers plus bezoekers zijn er aanwezig;
  • Hoeveel mensen zijn er aanwezig die niet-zelfredzaam zijn;
  • Wat is de opkomsttijd van hulpdiensten?  

Deze risico’s worden in kaart gebracht door middel van de risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E).

RI&E
Ondanks dat het implementeren van een risicobeleid voor steeds meer organisaties wettelijk verplicht is, blijft het een middel om in de organisaties continuïteit te waarborgen. Risicobeheersing is zo het middel om een doel te bereiken. Bijvoorbeeld het voorkomen van sancties vanuit de toezichthouder of het opzetten van een gedegen bedrijfshulpverlening. Het is niet het doel om alleen regels vast te leggen maar ook kansen inzichtelijk te maken. Sinds 1 januari 1994 is iedere organisatie, met uitzondering van ZZP’ers verplicht een risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E) uit te voeren. De werkgever onderzoekt of de werkzaamheden van de medewerkers gevaar oplevert of schade aan de gezondheid van de medewerker kan veroorzaken.

Aan de facilitair manager de taak deze RI&E up-to-date te houden en/of op te stellen. Wanneer er een nieuwe RI&E opgesteld wordt, kan mogelijk specialistische hulp ingeschakeld worden. Want hoe breng je alle risico’s in kaart die een specifieke organisatie met zich mee brengt? En welke wet- en regelgeving komt hier precies bij kijken? Vanuit de RI&E wordt de BHV-organisatie verder opgezet.

Opleiding en training

De bedrijfshulpverlener moet uiteraard officieel gecertificeerd zijn. Hiervoor worden BHV-cursussen door het hele land aangeboden. Er vinden trainingen plaats op de werkplek, uitleg over het omgaan met de hulpmiddelen, de communicatie bij een calamiteit, de procedures, etc. Vervolgens dient de BHV’er zijn kennis ieder jaar op te frissen door cursussen en opfrisdagen. Niet alleen een externe training, maar ook een brandoefening binnenshuis is een goede training. Hierbij komt de BHV-organisatie te weten wie, wanneer en hoe reageert op bepaalde situaties. Hierdoor is de actie reactie tijdens een echte (nood) situatie veel realistischer.

De communicatie is misschien wel een van de belangrijkste onderdelen tijdens bijvoorbeeld een brand, mensen in veiligheid brengen wordt een stuk gemakkelijker door verschillende communicatiemiddelen. Want weet men bijvoorbeeld hoe er moet worden gecommuniceerd tijdens een situatie? Wat is er allemaal aanwezig? Een portofoon, een megafoon een omroepinstallatie. Dit is belangrijk om te weten voordat er een echte situatie ontstaat. De verantwoordelijkheid van veiligheid en gezondheid van de medewerkers (de zogenoemde zorgplicht), ligt te allen tijde bij de werkgever.

Een onderwerp wat vaak wordt onderbelicht is de voorlichting. Iedere werknemer dient op de hoogte te zijn hoe te handelen bij een calamiteit. Het belang van deze kennis en de uitvoering kunnen van levensbelang zijn. Voorlichting en proef-alarmering leiden naar acceptatie.

Middelen en materialen

Tijdens het organiseren van de bedrijfshulpverlening zal je erachter komen dat er veel middelen nodig zijn. Er moet bijvoorbeeld gedacht worden aan de persoonlijke uitrusting van de BHV. Denk hierbij o.a. aan:

  • Veiligheidshesjes;
  • Vlam vertragend veiligheidsvest;
  • Veiligheidshelm;
  • Rook/vluchtmasker;
  • Veiligheidsschoenen;
  • Handschoenen.

Daarnaast zijn er een tal van bedrijfshulpverlening hulpmiddelen. Hierbij denk je aan:

  • EHBO-koffer;
  • Oogdouche;
  • Brandblusmiddelen:
    - Blusdeken
    - Brandblusser in poedervorm
    - Brandblusser in schuimvorm
    - Brandblusser met koolzuursneeuw
    - Brandmelders; 
  • Noodverlichting;
  • Oproepsysteem;
  • Megafoon;
  • Portofoon;
  • Zaklantaarn.
  • Trap Stoel Lift brancard
  • AED, automatisch externe defibrillator. Dit is een hulpmiddel wat kan worden ingezet om het hartritme weer te herstellen bij een hartstilstand.

Normen, wet- en regelgeving

Er zijn verschillende normen waarmee rekening gehouden moet worden, vroeger was de NEN 4000 het leidraad. Tegenwoordig hanteren we de NEN8112:2017. Deze behandelt de bedrijfsnoodsituatie.

  • Arbowet;
  • NEN 4000; bedrijfshulpverlening, gaat dus over de organisatie van de veiligheid en gezondheid binnen een organisatie.
  • NEN 8112; ontruimingsplannen, deze NEN-norm hangt samen met (brand) veiligheid, bouwkundige en installatietechnische voorzieningen.
  • NEN 1414; deze norm beschrijft vluchtroutes en veiligheidsvoorzieningen op ontruimings- en aanvalsplattegronden.
  • NEN 3011;  de symbolen in NEN 3011 zijn: 
    - E-NL-001 Verzameling BHV-middelen 
    - F-NL-001 Brandslang met losse straalpijp 
    - F-NL-002 Hydrant 
    - F-NL-003 Aansluitpunt droge blusleiding 
    - F-NL-004 Ondergrondse brandkraan 
    - M-NL-001 Nooddeur vrijhouden  M-NL-002 Branddeur sluiten 
    - P-NL-001 Verboden toegang voor onbevoegden 
    - W-NL-001 Waarschuwing, explosieve atmosfeer
  • NEN 1413; wordt gewezen op een aantal symbolen dat wijzigt door de Europese overname van ISO 7010:2011 als EN-ISO 7010:2012. Daarnaast is de afkorting Sm voor rookwerendheid veranderd in S200 conform NEN 6075+C1:2012. De symbolen die zijn gewijzigd zijn in een overzicht naast elkaar gezet