Basiskennis dossier duurzaamheid

Samengesteld door: Kim Wolters, Henny Brullemans


Definitie

Duurzaamheid gaat uit van de behoefte van de mens in het heden zonder de behoefte in de toekomst in gevaar te brengen. Duurzaamheid kijkt dus naar de huidige behoefte en naar hoe deze kan ontwikkelen naar de behoefte van de toekomst, rekening houdend met mens, milieu en maatschappij/bedrijfsvoering.

Duurzaamheid is door de jaren heen een containerbegrip geworden. Alles wat te maken heeft met maatschappelijk verantwoord leven, milieu, ecologie en toekomstgericht denken wordt tegenwoordig onder duurzaamheid geschaard. Veelal wordt duurzaamheid omschreven aan de hand van een theorie: de drie P’s: People, Profit, Planet.

Facilitair

Duurzaamheid kan leiden tot kostenbesparing, een goede reputatie en tevreden medewerkers door een bijdrage aan mensen en milieu te leveren. Hierdoor is het voor een organisatie aantrekkelijk om duurzaam te willen ondernemen. Wanneer de organisatie meer dan 500 medewerkers heeft, moet deze verplicht een maatschappelijk rapport van de EU schrijven. Hierdoor worden grote bedrijven tevens verplicht duurzaam te ondernemen. Ook in het kader van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) is er zodoende voor het facilitair management een belangrijke taak weggelegd.

Gebouwbeheer

Het is vaak lastig om vast te stellen hoe duurzaam een gebouw is. Investeerders, opdrachtgevers, bouwers en gebruikers hebben allemaal eigen ideeën over duurzaam (ver)bouwen. Dat maakt het lastig om met alle partijen goede afspraken te maken. Daarom is er een bepalingsmethode waarmee professionals de milieuprestatie van een gebouw of bouwwerk te kunnen meten. Bouwbedrijven bepalen de milieuprestatie van een gebouw met de Bepalingsmethode milieuprestatie van gebouwen en GWW-werken.Ook gebruiken zij de bijbehorende milieudatabase.

Zij bepalen ermee wat de gevolgen van bepaald materiaalgebruik zijn voor het milieu. Bijvoorbeeld als zij iets moeten bouwen of een bouwwerk moeten beheren. De uitkomst van die berekening wordt uitgedrukt in 1 of meer getallen. Hierdoor zien ontwikkelaars welke bouwdelen de meeste (negatieve) effecten voor het milieu veroorzaken en waarop het ontwerp verbeterd kan worden. Bouwbedrijven kunnen zo onderbouwd kiezen voor duurzame oplossingen. En worden gebouwen opgeleverd die beter zijn voor het milieu.

In het Bouwbesluit 2012 staan voorschriften om de milieuprestatie te berekenen van woningen en kantoorpanden. In de voorschriften zijn nu nog geen grenswaarden opgenomen. Dat komt later nog. Partijen in de bouw kunnen zo in de komende periode ervaring opdoen met het maken van die berekeningen. De methode is ontwikkeld op basis van de LCA-systematiek. LCA betekent levenscyclusanalyse. Deze systematiek is er voor de berekening van de milieueffecten van bouwmaterialen, producten, samengestelde bouwdelen of volledige bouwwerken. Zij neemt de hele cyclus van een product in beschouwing. Van winning van de grondstof, productie en transport tot gebruik en sloop van het bouwwerk.

Voordelen duurzame organisatie of gebouw

  • Het bespaart kosten, verbetert uw concurrentiekracht, draagt bij aan de reputatie en doet goed voor de wereld.
  • Het juiste werkklimaat leidt verhoging van de productiviteit en een verlaagd ziekteverzuim, hierdoor verminder je de kans van verloop binnen een organisatie.
  • Wanneer wij in Nederland duurzaam ondernemen kunnen ze er in een ander land van profiteren. 
  • Door duurzaam te ondernemen heb je minder kans op het schade van je de organisatie naam.
  • Voorsprong op de concurrentie.

Nadelen

  • Het past niet bij elke organisatie.
  • In het begin moet er veel geïnvesteerd worden.

Vormen

Milieu
Bedrijven zijn per wet verplicht hun milieubelasting te minimaliseren door afval te scheiden, energie te besparen en gevaar en hinder te beperken. Echter kan de organisatie verder gaan door: innovatie van producten of diensten, inkoop afspraken maken met leverancier en adviseren van klanten hoe zij beter voor het milieu kunnen zijn.

Maatschappij/ bedrijfsvoering
Uw organisatie onderneemt duurzaam wanneer het vernieuwen van diensten leidt tot een beter welzijn van de samenleving/maatschappij/bedrijfsvoering. Denk hierbij aan diervriendelijk produceren en het controleren van producten die je inkoopt op minimumloon en kinderarbeid. Voor direct resultaat kan je als organisatie het groen rond het bedrijf aanleggen, ondersteunen in activiteiten in de buurt, arbeidsproces verbeteren door bepaalde doelgroep in te schakelen en stage/werkervaring plekken aanbieden.

Mens
Er wordt duurzaam gehandeld wanneer je binnen een organisatie inbreng en eigen verantwoordelijkheid hebt, de mensen zich persoonlijk kunnen ontwikkelen en werk gecombineerd wordt met andere maatschappelijke taken. Tevens kan een organisatie normen en waarden op de werkvloer vaststellen en kan de gezondheid van medewerkers gestimuleerd worden.

Richtlijnen verduurzaming

Er zijn veel oplossingen en/of richtlijnen om een organisatie duurzaam te maken. Hieronder zijn enkele oplossingen/richtlijnen weergeven:

  • Papier gebruik binnen de organisatie minimaliseren,
  • Energie besparing tijdens en na werktijden,
  • Bewustwording van het belang van duurzaamheid,
  • Gebruik van verwarming, ventilatie en airco managen,
  • Goed werkgeverschap
  • Duurzaam inkopen

MVO

MVO staat voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. MVO gaat over ondernemen: het gaat in eerste instantie over ondernemers en bedrijven, niet over burgers, consumenten of de overheid.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen betekent dat bedrijven verantwoordelijkheid (willen) dragen voor maatschappelijke problemen zoals luchtvervuiling, klimaatverandering, arbeidsomstandigheden of vergrijzing. MVO begint met dat bedrijven proberen deze problemen niet groter te maken. Ondernemers die een stap verder gaan, streven ernaar een bijdrage te leveren aan het oplossen van deze problemen. Overigens valt daar vaak een goed belegde boterham aan te verdienen. Bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen, houden dus rekening met de maatschappelijke effecten van hun activiteiten. Dat geldt voor alle bedrijfsprocessen: zowel voor inkoop, productie, verkoop en onderhoud als voor HRM en marketingcommunicatie. Daarom is MVO geen project, maar een integrale visie op de kernactiviteiten van een bedrijf.

Wet- en regelgeving

Wanneer een organisatie meer dan 500 medewerkers heeft, is het volgens de Europese raad verplicht om openheid te geven over hun milieu-en maatschappelijk beleid. De circulariteit van een organisatie heeft een erg brede reikwijdte. De aanpak van deze wijdte kan door middel van verschillende normen gestructureerd worden. Onderstaand een aantal voorbeelden:

  • ISO 26000; hiermee kan bekeken worden hoe duurzaam de organisatie is.
  • NEN-EN 15221-3; bevat een leidraad voor het omschrijven van het meten van kwaliteit van diensten en producten in Facility Management.
  • NEN-EN 15221-4; heeft de focus op het eenduidig indelen en registreren van kosten. Deze norm vervangt hierdoor NEN 2748.

Aanverwante dossiers

Afvalbeheer, circulair faciliteren, energiebesparingMVO