Basiskennis dossier energielevering

Samengesteld door: Kim Wolters, Henny Brullemans


Definitie

Het leveren van energie via een netwerk aan een gebruiker. De leverancier zorgt voor deze levering. De leverancier kan leveren: groene (duurzame) energie of grijze energie. De gebruiker/afnemer ziet bij de leverancier wat hij kan leveren tegen welke prijs. Ook kan de gebruiker zelfstandig energie produceren en leveren aan een energieleverancier, denk hierbij aan zonnepanelen of windturbines.

Facilitair

Om een gebouw functioneel te kunnen gebruiken is er energie nodig om warmte, licht of beweging te produceren. Een noodzakelijke ondersteuning voor het primaire proces. Het facilitair bedrijf is betrokken bij de inkoop/aanbesteding en het verdere onderhoud van het systeem.

Soorten energie

Nederland is meer dan veertig energieleveranciers rijk die op verschillende wijze energie leveren aan zowel particulieren als bedrijven en instellingen, daarom maken we onderscheid tussen groene en grijze energie. Groene energie is op duurzame en milieuvriendelijke manier opgewekt, grijze energie is het tegenovergestelde hiervan.

Groene energie
Waar je vroeger extra betaalde voor groene energie is tegenwoordig het verschil met grijze energie in prijs maar minimaal. 

Zonne-energie/ zonnepanelen
Energie opwekken doormiddel van zonnepanelen zit sterk in de lift in Nederland, dit mede door de subsidie die hierop gegeven wordt. Tevens is het mogelijk om te salderen op je energierekening. Dit houdt in dat het verbruik – de opbrengst van je panelen - de energierekening bedraagt. Nadeel: Het dak moet geschikt zijn voor het plaatsen van de panelen. Een alternatief is het plaatsen van de panelen op de grond. 

Windenergie/ windmolens
Een van de duurzaamste soorten energie is windenergie. Net als de zon, is het ‘gratis’ energie. Het plaatsen van windmolens en turbines is echter geen goedkope aangelegenheid en vindt veelal coöperatief plaats. Nadeel: bij de productie van windmolen komt CO2 vrij, echter verdient dit zich binnen 3 a 6 maanden weer terug in de opbrengst van windenergie. Er sterven gemiddeld 20.000 vogels door een windmolen en het geluidsniveau (ver)stoort de omgeving. Bij weinig wind is de opbrengst lager.

Waterkrachtenergie/ Waterkrachtcentrale
Water zoekt altijd de weg van de minste weerstand: omlaag dus. Hoe groter het verval, hoe meer snelheid het water heeft en des te meer energie kan er opgewekt worden. Nadeel: Nederland is een land zonder hooggebergte, waar de waterkrachtcentrales het meeste rendement opleveren. Nederland beschikt in totaal over vijf bescheiden waterkrachtcentrales.

Biomassa
Goedkoopste manier van duurzame energie na waterkrachtenergie. GFT, mest rioolslib en houtafval wordt ongezet in fijnstof. Wanneer deze fijnstof verbrandt, wordt bij een waterketel vrijgekomen stoom en zodoende energie opgewekt.

Groene gas
Dit gas wordt opgewekt uit stortafval, GFT, mest, slib en andere dierlijke restproducten. Deze producten leveren na vergisting methaan en CO2 op, hiervan wordt biogas gemaakt. Gedroogd en gezuiverd biogas is groene gas.

CO2-neutraal gas
Dit is aardgas waarvoor na verbranding een boom wordt aangeplant zodat de CO2-uitstoot gecompenseerd wordt.

Grijze energie

Kernenergie
Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. Kernenergie komt in alle gevallen beschikbaar in de vorm van warmte, die in een kerncentrale op conventionele manier (via stoom, turbines en generatoren) in elektriciteit kan worden omgezet. In Nederland zijn twee kerncentrales gebouwd, in Dodewaard (gesloten in 1997) en in Borssele. Die laatste is nog in werking en is goed voor 3,9 procent van de Nederlandse productie van stroom. De kerncentrale van Borssele moet in 2034 zijn gesloten.

Aardgas
Aardgas wordt vanuit een diepte van 3 á 4 kilometer naar boven geboord en gescheiden van water, zand en schadelijke stoffen. Wanneer dit gas verwarmd wordt bij een ketel water wekt de vrijgekomen stoom de energie op.  64% van de elektriciteit in Nederland wordt opgewekt uit aardgas. 

Steenkolen
Steenkool is een fossiele brandstof, wat inhoud dat deze ontstaan is uit dieren-en plantenresten. De steenkool uit de mijnen wordt fijngemalen tot een fijnstof die opgestookt wordt onder een ketel water. De stoom die vrijkomt wekt de energie op. De laatste steenkolenmijnen in Limburg zijn inmiddels als jaren gesloten.

Leveranciers

In Nederland zijn er meer dan 40 verschillende energieleveranciers actief. Er zijn energiebedrijven die enkel stroom leveren, maar geen stroom opwekken. Deze leveranciers kopen stroom in bij energieproducenten in binnen- en buitenland. Aan de andere kant zijn er ook een aantal energieleveranciers die zelf producent zijn en dus energiecentrales en windmolenparken in bezit hebben. Dit zijn over het algemeen de grote energiebedrijven die in Nederland actief zijn, zoals Essent, Nuon, Eneco en E.ON.

Groene leveranciers
De onderstaande leveranciers leveren enkel groen stroom (vooral windenergie en biomassa) waarvan het overgrote deel in Nederland wordt geproduceerd. Deze energieleveranciers worden door WISE Nederland geclassificeerd als écht groene energieleveranciers, omdat zij het opwekken en leveren van duurzame energie in Nederland stimuleren.

  • DE Unie
  • Qurrent
  • PureEnergie
  • Vandebron
  • Greenchoice

De meeste energieleveranciers, met name de grote energiebedrijven, leveren vooral grijze stroom. Dat wil echter niet per se betekenen dat deze leveranciers geen groene stroom leveren of niet investeren in duurzame energie.

De transitie naar duurzame energie neemt nu eenmaal veel tijd in beslag. Leveranciers met veel klanten kunnen niet gemakkelijk de overstap maken naar volledig groene stroom. Zeker niet naar groene stroom die enkel in Nederland wordt opgewekt. Daarvoor is de capaciteit te beperkt. Door veel energiebedrijven wordt er wel geïnvesteerd in duurzame energiebronnen, met name windmolenparken.

Leveranciers sjoemelstroom
Een aantal leveranciers in Nederland leveren tevens enkel groene stroom, maar maken daarvoor gebruik van buitenlandse energiebronnen. Deze stroom wordt (vooral) in het buitenland ingekocht met behulp van groene certificaten van oorsprong (GvO’s), bijvoorbeeld bij waterkrachtcentrales in Scandinavië. WISENederland classificeert deze energiebedrijven als leveranciers van sjoemelstroom. Er gaat namelijk geen prikkel uit om meer duurzame energie in Nederland te produceren.

  • Budget Energie
  • MAIN Energie
  • Nederlandse Energie Maatschappij (NLE)
  • Oxxio
  • Qwint - United Consumers
  • Woonenergie
  • Van Helder (levert op verzoek ook groene energie van Nederlandse windmolens)

Energieleveranciers grijze stroom
Veel van de overige energieleveranciers leveren grotendeels grijze stroom middels kolen, gas en/of kernenergie. Volgens WISENederland behoren Essent, Atoomstroom, NUON, DGB en SEPA Green tot de grootste vervuilers in Nederland.

Kosten

Energie is niet goedkoop. Onafhankelijk van de keuze voor groene of grijze stroom, komen er vaste kosten kijken bij de aanschaf en gebruik van de stroom.

  • Overstapkosten: de meeste energieleveranciers nemen deze kosten op zich. 
  • Aansluitkosten: de kosten die eventueel gemaakt moeten worden om de stroom aan de organisatie te leveren.
  • Vastrecht: dit betaal je ook als je geen energie gebruikt.
  • Leveringstarief: deze wordt berekend door de verbruikte kWh te vermenigvuldigen met het leveringstarief. Verbruik van energie wordt uitgedrukt in Kilowattuur (kWh). 

Wet- en regelgeving

Nederlandse wetgeving
Elektriciteitswet 1998, Gaswet, Warmtewet, Wet implementatie EU-richtlijnen energie-efficiëntie, Wet van 12 juli 2012 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet (implementatie van richtlijnen en verordeningen op het gebied van elektriciteit en gas), Wet van 23 november 2006 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet in verband met nadere regels omtrent een onafhankelijk netbeheer. 

Europese verordeningen voor de energiemarkt

  • Verordening nr. 713/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 tot oprichting voor de samenwerking tussen energieregulators  
  • Verordening  nr. 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit en tot intrekking van Verordening nr. 1228/2003  
  • Verordening nr. 715/2009 van het Europees parlement en de Raad betreffende de voorwaarden voor toegang tot aardgastransmissienetten ten tot in trekking van Verordening nr. (EG) nr. 1775/2005  
  • Verordening nr. 1227/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende de integriteit en transparantie voor energie, REMIT
  • Verordening Nr. 543/2013 van de commissie van 14 juni 2013 over de toezending en publicatie van gegevens over de elektriciteitsmarkten en houdende wijziging van bijlage I bij Verordening (EG) nr. 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad 
  • Verordening (EU) 2016/1719 van de Commissie van 26 september 2016 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing op de langere termijn 

Trefwoorden

Aansluiting, berichten, contractbeheer, duurzaamheid, duurzame energie, energie, energiebeheer, gegevensbeheer, inkoop, innovatie, keuzes, kostenbesparing, monitoring, normering, prijs, stadswarmte, wet- en regelgeving, zonne-energie