Basiskennis dossier gevel

Samengesteld door: Kim Wolters, Henny Brullemans


Definitie

De gevel is het gehele buitenaanzicht van een gebouw met uitzondering van het dak. We maken onderscheid in de voorgevel, achtergevel en de zijgevels. Gevels kunnen van verschillende materialen gemaakt worden (ook bij een gebouw) zoals metaal, glas, hout en stenen. Tevens kunnen er muurankers op de gevel voorkomen die voor de sterkte van het pand zorgen.

Facilitair

Gevelonderhoud heeft bij veel organisaties geen hoge prioriteit. Toch is de gevel wel degelijk een belangrijk visitekaartje voor een bedrijf. Het uiterlijk bepaalt mede het imago. De gevel is onderdeel van het pand, het facilitair management of gebouwbeheerder is verantwoordelijk voor het gebouw. Zowel onderhoud, reiniging als isolatie valt onder het beheerpakket. Ook eventuele decoratie of buitenreclame maakt daar deel van uit.

Onderhoud/reinigen

Gevelonderhoud omvat het reinigen, beschermen en onderhouden van de buitenkant van gebouwen. Dit heeft niet alleen invloed op de uitstraling van het gebouw, maar is eveneens belangrijk voor levensduur en de waarde van het vastgoed.

De werkzaamheden zijn in te delen in gevelonderhoud, gevelreiniging, gevelrennovatie en  andere oppervlaktebehandelingen. Periodiek onderhoud, als onderdeel van het meerjarenonderhoudsplan MJOP, is van groot belang en voorkomt eenmalig groot onderhoud tegen hoge kosten.

Indien er sprake is van scheurvorming in de gevel (of slecht voegwerk) laat dan de gevel inspecteren. Gebouwen uit de periode 1945-1980 vormen een risico omdat de spouwmuurverankering niet meer voldoet. De conditie van de gebruikte spouwmuurankers kan slecht zijn en in veel gevallen zijn er in deze periode ook te weinig spouwmuurankers per m2 gebruikt. Hierdoor raakt de buitenmuur los van de binnenmuur en is er kans op verzakking of zelfs loslatende geveldelen. Voorkom ongewenste risico’s en laat het gebouw inspecteren op de conditie van de spouwmuurverankering.

Soorten gevelonderhoud

- Hogedrukreiniging en lagedrukreiniging; 
- Gevelbewassing en glasbewassing; 
- Softvochtstralen; 
- Mechanisch verflagen verwijderen; 
- Graffiti verwijderen en aanbrengen anti-graffiti systemen; 
- Voegwerken; 
- Betonreparatie: injecteren; 
- Gevel impregneren;

Gevelisolatie

Het isoleren van de gevel voorkomt dat er onnodig warmte ontsnapt uit het gebouw. Tevens wordt de kou van buitenaf geweerd. Goede gevelisolatie werkt energiebesparend, zowel in de winter als de zomer. Bij hoge buitentemperaturen wordt de warmte namelijk buiten gehouden en zal de airco binnen een tandje lager kunnen. Gevelisolatie is er in drie varianten; isolatie van binnenuit, isolatie van buiten en spouwmuurisolatie.

Spouwmuurisolatie

De isolatie van de spouw (mits deze aanwezig is) is de snelle, effectieve en voordelige oplossing. Een spouwmuur bestaat uit twee muren met een tussenruimte van maximaal 9cm, deze muren zijn echter wel aan elkaar verbonden. In Nederland hebben veel panden spouwmuren omdat deze vochtwerend zijn, helaas verliezen ze vaak ook veel warmte door het gebrek aan isolatie. De isolatie van de spouwmuur kan met verschillende materialen:

- Isolatiekorrel: piepschuimbolletjes die in een muuropening worden gespoten en samen worden geperst, totdat de gehele spouwmuur is opgevuld. Nadeel hiervan is dat bij het vervangen van een kozijn de bolletjes los kunnen komen en de isolatie opnieuw zal moeten plaatsvinden;

- Schuim: een veel gebruikte methode omdat het materiaal een zeer open structuur heeft. Hierdoor werkt het isolerend maar de lucht kan wel blijven ’ademen’. Tevens zal het vervangen van een kozijn bij deze methode geen probleem veroorzaken.

De twee bovengenoemde materialen worden gebruikt door middel van het boren van kleine gaten in de buitenmuur. Hierdoor wordt het isolatiemateriaal de spouw in gespoten. De meeste gebouwen kunnen hierdoor binnen een werkdag geïsoleerd zijn. Bij nieuwbouwprojecten wordt overwegend steenwol en glaswol gebruikt voor de spouwmuren, dat zorgt voor warmte- en geluidisolatie en is tevens vochtbestendig.

Binnenisolatie

Er worden wanden voor de binnenmuur geplaatst waartussen het isolatiemateriaal wordt bevestigd. Deze wanden kunnen vervolgens afgewerkt worden met bijvoorbeeld gipsplaten. Het nadeel hiervan is dat er binnenruimte vervalt en het minder duurzaam is dan spouwmuurisolatie.

Isoleren met folie is mogelijk voor ramen, daken, vloeren en wanden. De folie wordt tegen de oppervlakte bevestigd door middel van een plakstrook. Na bevestiging zullen de voordelen van isoleren direct merkbaar worden. Echter zullen de wanden, vloeren en plafonds nog wel afgewerkt moeten worden.

Buitenisolatie Bij deze methode wordt de buitenzijde van het pand geïsoleerd, wat zorgt voor een meer duurzaam resultaat dan bij spouwmuurisolatie. Het is echter wel een grotere investering. Het isolatiemateriaal wordt afgewerkt met gevelplaten. Houd dus rekening met een wijziging van het aanzicht, waardoor het aanvragen van een vergunning verplicht kan zijn. Doordat de isolatie de warmte binnenhoudt, zal er bespaard worden op de energierekening.

Normen, wet- en regelgeving

Vergunningen

Gevels hebben naast een functie als uitstraling ook een bouwkundige functie waardoor ze aan enkele technische eisen moeten voldoen. Zo moet het geluid, vocht, wind en ongedierte weren van buitenaf, de warmte en kou daar houden waar het gewenst is en zorgen dat er voldoende daglicht binnenkomt. In  de meeste gevallen is het niet noodzakelijk om toestemming te vragen om onderhoud aan de gevel te laten doen, mits de gevel geen onderdeel is van het stadsbeeld of een monument is. Het bestemmingsplan bepaalt in de meeste gevallen welke aanpassingen aan een gevel gedaan mogen worden.

Wet Geluidhinder

Wat betreft het begrip gevel sluit het Activiteitenbesluit aan bij het begrippenkader van de Wet geluidshinder.

In art. 2.17 worden grenswaarden gegeven op de gevel van gevoelige gebouwen.In art. 1.1 wordt voor de definitie van een gevel doorverwezen naar de Wet geluidshinder

In art. 1 Wgh staat als definitie: gevel: bouwkundige constructie die een ruimte in een woning of gebouw scheidt van de buitenlucht, daaronder begrepen het dak. 

In art. 1b vierde lid Wgh zijn enkele uitzonderingen opgenomen. Dit artikel luidt als volgt: ‘In afwijking van artikel 1 wordt onder een gevel in de zin van deze wet en de daarop berustende bepalingen niet verstaan: een bouwkundige constructie waarin geen te openen delen aanwezig zijn en met een in NEN 5077 bedoelde karakteristieke geluidwering die ten minste gelijk is aan het verschil tussen de geluidsbelasting van die constructie en 33 dB onderscheidenlijk 35 dB(A), alsmede een bouwkundige constructie waarin alleen bij uitzondering te openen delen aanwezig zijn, mits de delen niet direct grenzen aan een geluidsgevoelige ruimte. ‘ Een gevel die voldoet aan deze voorwaarden wordt ook wel een ‘dove gevel’ genoemd. 

Aanverwante dossiers

Buitenreclame, Buitenverlichting, Energiebesparing, Gebouwbeheer, Glasbewassing, Isolatie, Onderhoud.