Basiskennis dossier koffieautomaten

Samengesteld door: Kim Wolters, Henny Brullemans


Definitie

Een koffieautomaat geeft na het ingeven van de bestelling, de koffie of thee naar wens uit. De koffieautomaat kan meerdere functies bevatten. Naast verschillende koffiesoorten kan er ook heet water, thee en warme chocomelk uitgegeven worden.

Facilitair

Koffie maakt medewerkers productiever. Is het niet het drinken van de koffie zelf, dan is het wel het halen van de koffie dat een goede invloed heeft op de werkzaamheden van de medewerker. Het strekken van de benen en een praatje met de collega bij de koffieautomaat zorgt voor afwisseling gedurende de werkdag. De facilitaire dienst is er verantwoordelijk voor dat alle benodigdheden om de automaten werkzaam te houden op de juiste locatie zijn zodat de automaten optimaal kunnen blijven werken en de medewerkers er geen hinder van ondervinden.

Locatie

De locatie van de koffieautomaten is afhankelijk van de grote van de organisatie en het aantal medewerkers dat er per afdeling werkzaam is. Wanneer een theedrinker alleen op de afdeling werkzaam is, hoeft hier geen koffieautomaat geplaatst te worden en zal een waterkoker voldoende zijn. Een koffieautomaat die volautomatisch werkt zou alleen in een gang of ruimte kunnen staan. Een semiautomaat heeft ruimte nodig voor bekers, thee, melk en/of suiker. Wanneer er toch meer ruimte nodig is, kan deze op maat ingedeeld worden naar de behoefte van medewerkers en werkgever. Zo kan ervoor gekozen worden de koffieautomaat in een keuken te plaatsen, met een spoelbak en koelkast in de nabijheid.

soorten

Vol automatisch
De koffiebereiding wordt geheel door de koffieautomaat gedaan en er zullen geen toevoegingen gedaan hoeven te worden.

Semi-automatisch
De koffiebereiding zal door de koffieautomaat gedaan worden maar de toevoegingen aan de koffie of thee is selfservice. Afhankelijk van het model koffieautomaat kan de koffie per kop aangeleverd worden, zoals bij pads of cups. In de meeste organisaties vind je de volautomatische koffieautomaat, omdat deze geen probleem heeft met het produceren van een grote hoeveelheid aan koffie. Vooral tijdens piekmomenten zoals de ochtendspits is dat wenselijk. De semiautomatische koffieautomaten zijn veelal te vinden bij kleine bedrijven en horecagelegenheden.

Benodigdheden

Welke materialen en/of grondstoffen gaan er in de koffieautomaat zodat er een kop koffie, thee of chocolademelk uit kan komen?

Koffie
Er is een ruime keus uit koffiebonen, gemalen snelfilter bonen, koffiepoeder, koffie cups etc.

Melk
Bij een volautomatische koffieautomaat zal de koffiemelk en de melk voor speciale koffies gevuld moeten worden.

Water
De koffieautomaat moet aangesloten zijn op de waterinstallatie om watertoevoer te krijgen. De grote volautomatische koffieautomaten zijn meestal aangesloten op de waterleiding zodat het water niet handmatig aangevuld hoeft te worden. Echter zal gekeken moeten worden naar de hardheid van dit water. Hard water bevat een behoorlijke hoeveelheid calcium en magnesium (hardheid mineralen) waardoor schoonmaakmiddelen en zeep moeilijk oplossen, met verstopping van leidingen als resultaat.

Bij het ontharden van water worden de calcium- en magnesiumionen uit het water verwijderd. Het ontharden van water wordt in de meeste gevallen gedaan door een wateronthardingseenheid die direct op de waterbevoorrading aangesloten wordt. Naast het verhoogde risico op verstopte leidingen zorgt hard water voor kalkaanslag. Hierdoor kan de capaciteit van ketels, boilers en geisers afnemen en de kosten stijgen. Daarnaast is kalkaanslag niet goed voor de levensduur van producten zoals wasmachines en koffiezetapparaten. Hierdoor zie je bij de meeste bedrijfsmatige koffiezetapparaten een wateronthardingseenheid hangen.

Bekers/ mokken
Welke bekers nodig zijn, is afhankelijk van het soort automaat. Het kan zijn dat de koffieautomaat beschikt over een beker uitwerpfunctie. Bij deze functie zal de automaat gevuld worden met plastic/papieren bekers. De meeste bedrijven die de automaten leasen, beschikken over een bekerbak waarin de plastic bekers apart worden ingezameld voor recycling.

Soorten koffie 

- Espresso, Dubbele espresso; deze koffie wordt geproduceerd doordat het water onder hoge druk door de gemalen koffie wordt geperst. Het wordt geschonken in een klein kopje en de smaak is een combinatie van zuur, bitter en zoet. Een echte espresso is te herkennen aan de cremelaag ofwel crema als bovenlaag van de koffie. Een dubbele espresso is simpel weg de dubbele hoeveelheid van een enkele.  
- Cappuccino; deze koffie bestaat uit espresso, melk en melkschuim. De techniek van het opschuimen van de melk is van essentieel belang. De melk van de cappuccino is goed opgeklopt als de lepel op het schuim kan blijven liggen.
- Latte Macchiato; letterlijk vertaalt betekent het ‘melk bevlekt‘; de koffie bevlekt in dit geval de melk. De espresso wordt hier aan de melk toegevoegd. De melk is dus het hoofd \ingrediënt in tegenstelling tot de cappuccino. Omdat de melk het hoofdingrediënt is, zal er gewerkt moeten worden goede kwaliteit (volle) melk. 

Thee

Zoals gezegd hebben sommige automaten de optie om water uit te geven waarvan met behulp van theezakjes of verse kruiden thee gemaakt kan worden. Ook kan het thee-extract in de automaat aanwezig zijn waardoor de thee direct uitgegeven wordt. Je kan op de automaat de sterkte aangeven en of en hoeveel suiker er wordt toegevoegd.

Niet iedere koffieautomaat heeft de optie om warm water uit te geven, sommigen hebben alleen koffie in het assortiment. Er zal dan een waterkoker bij de koffieautomaat geplaatst moeten worden met losse theezakjes. Tevens heeft het water uit een koffieautomaat niet gekookt. Dit is voor sommige mensen wel wenselijk en zij willen graag een waterkoker naast de automaat geplaatst hebben

Contract

De automaten kunnen geleased of aangekocht worden. Wanneer de automaat geleased wordt, kan er gekozen worden wie de automaat vult maar zal het onderhoud altijd via het lease bedrijf gaan. Bij aankoop van een automaat ligt de volledige verantwoordelijkheid voor de automaat bij de eigenaar en zal de facilitaire dienst zorg moeten dragen voor de automaten.

Aanverwante dossiers

Koffie en theeVending