Basiskennis dossier schoonmaak

Samengesteld door: Kim Wolters, Henny Brullemans


Definitie

Waar gewerkt wordt, zal ook schoongemaakt moeten worden. Met schoonmaken wordt feitelijk het verwijderen van al het vuil uit een ruimte bedoeld. Het zorgt voor hygiëne voor alle gebruikers van de ruimte en zorgt dat ruimtes bruikbaar blijven.

Facilitair

Het facilitair management moet zorgdragen dat medewerkers hun werkzaamheden goed kunnen uitvoeren zodat ze gezamenlijk de doelstellingen van de organisatie kunnen behalen.

Schoonmaak dragen bij aan de productiviteit van de medewerkers. Wanneer een werkomgeving niet netjes en/of schoon is, zal de medewerker zijn werk minder prettig ervaren waardoor de productiviteit zal dalen. Tevens zal een schone ruimte uitnodigen om schoon achter gelaten te worden. Hierdoor krijgt de schoonmaker de mogelijkheid om andere ruimtes of objecten extra aandacht te geven.

Contractbeheer

Schoonmaak op bedrijfsniveau kan op verschillende manieren gebeuren. De meest voorkomende optie is het afsluiten van een contract zodat er geen omkijken is naar de schoonmaakwerkzaamheden. Binnen dit contract is het mogelijk om de frequentie van de reinigingen aan te geven. Zo kan er bijvoorbeeld aangegeven worden dat het sanitair dagelijks maar de bureaus wekelijks schoongemaakt moeten worden.

Naast deze keuze kan er ook gekozen worden voor het tijdstip waarop de werkzaamheden uitgevoerd worden. Het kan bijvoorbeeld wenselijk zijn dat deze gedaan worden als de medewerkers naar huis zijn. Hierdoor zullen de schoonmaakkosten hoger zijn maar blijven je arbeidskosten optimaal benut. De tendens is sinds enkele jaren dat brancheorganisaties en bedrijven steeds meer overgaan op dag schoonmaak.

Naast de dagelijkse en wekelijkse schoonmaak bestaat ook een periodieke schoonmaak waaronder het boenen van een vloer kan vallen maar ook het reinigingen van tapijt of het wassen van de ramen. Dit wordt veelal ook in een contract ondergebracht of extern ingekocht. Het meeste voorkomende is het inkopen van aan pakket waarbij een schoonmaker op een project wordt gezet en de extra werkzaamheden door een collega wordt gedaan die bijvoorbeeld alleen de vloeren boent.

Het is aan te raden het contract jaarlijks tegen het licht te houden zodat eventuele wijzigingen doorgevoerd kunnen worden en het werk geëvalueerd kan worden.

Het schoonmaken kan ook particulier geregeld worden door zelf een schoonmaker in dienst te nemen. Meestal zijn de kosten hiervan hoger. Zorg wel dat deze persoon op de hoogte is van de werkzaamheden die binnen en buiten het pand gedaan moeten worden. Dit kan gedaan worden door een hygiëneplan op te stellen.

Hygiëneplan

In dit plan worden de ruimtes die schoongemaakt moeten worden benoemd en omgeschreven volgens de kleurencodering die door de organisatie wordt gehanteerd. Het hanteren van de kleurencodering is verplicht als de organisatie zich aan de HACCP-richtlijnen dient te houden. De kleurencodering houdt in dat er een specifieke kleur emmer, doek en schoonmaakmiddel voor een ruimte of object gebruikt wordt. Doorgaans wordt de volgende codering gebruikt omdat deze op de schoonmaakmiddelen is afgestemd: Rood voor sanitair, blauw voor interieur, groen voor de vloeren, geel voor desinfectie bijvoorbeeld in keukens en witte doekjes voor alle overige ruimtes/meubels. Door ook de werkkarren een kleur te geven kan kruisbesmetting tegen gegaan worden.

Daarnaast mogen de artikelen niet van hout of metaal zijn omdat dit voor bacteriële groei kan zorgen wanneer dit nat wordt. Door dit plan weten alle betrokken wanneer welke werkzaamheden uitgevoerd worden en kunnen deze op elkaar afgestemd worden.

Stappen voor het opstellen van het plan:

1.   Noteer de werkzaamheden per ruimte;

2.   Stel de frequentie van de werkzaamheden vast, maak hier een onderscheid tussen dagelijks, wekelijks en periodiek;

3.   Kies voor alle werkzaamheden welke methode en materialen gebruikt moeten worden;

4.   Bereken hoeveel tijd de werkzaamheden in beslag nemen;

5.   Maak een taakverdeling waarin ook de aantal medewerkers in meegenomen wordt;

6.   Wanneer (tijdstip) wordt elke ruimte schoongemaakt, hierbij moet rekening gehouden worden met het werkrooster van de organisatie;

7.   Maak met de bovenstaande gegevens een reinigingsplan waarop overzichtelijk wordt welke werkzaamheden, door wie en wanneer uitgevoerd moeten worden;

Gedragscode in de schoonmaak

In de Code Verantwoordelijk Marktgedrag is vastgelegd dat niet alleen naar prijs gekeken wordt bij het aanbesteding van werk. Tevens met er gekeken worden naar de kwaliteit van het schoonmaakwerk en de arbeidsomstandigheden waaronder de schoonmaker moet werken. Verder staat de code voor duurzaamheid en MVO met betrekking op het uitbesteden en aannemen van schoonmaakwerkzaamheden.

Als opdrachtgever is het voordeel van de code het toepassen van MVO in de praktijk. Doordat er meer controle is op het aanbestedingsproces zal de prijs in verhouding met de kwaliteit zijn. Het is echter altijd aan te raden periodieke controles te hanteren op contractafspraken, kwaliteit van de schoonmaak en arbeidsomstandigheden. Je bent als opdrachtgever medeverantwoordelijk voor de kwaliteit van de werkzaamheden en de omstandigheden waaronder deze worden uitgevoerd.

De code is erop gericht dat iedere deelnemer de voordelen eruit kan halen. Als werknemer ga je voor een gezonde arbeidsverhouding, een beter relatie met de opdrachtgever en kwaliteit van het geleverde werk. De code naleven wordt gedaan door zorgvuldig, sociaal, transparant en controleerbaar te zijn. Door de code wordt de schoonmaker meer betrokken bij hun werkzaamheden. De kernwoorden voor de schoonmakers met betrekking tot de code zijn vakkundig en betrokken.

VSR-Keurmerk

VSR staat voor Vereniging Schoonmaak Research, deze vereniging heeft in 2015 het VSR-keurmerk geïntroduceerd. Het keurmerk moet zorg dragen dat het VSR-kwaliteitsmeetsysteem (VSR-KMS) op de juiste manier wordt toegepast. Het doel is het behalen van een kwaliteitsstandaard waarmee opdrachtgevers controles kunnen uitvoeren. Daarbij is het belangrijk dat het meetsysteem een onderscheidende factor heeft. Bedrijven die aangemeld zijn krijgen bezoek van een inspecteur die controles uitvoert op administratie en uitvoering.  

Normen, wet- en regelgeving

HACCP is opgenomen in de Nederlandse wetgeving vanuit de Verenigde Staten. Het betekent Hazerd (gevaar) Analysis (analyseren) Critical Control Points (punten om onder controle te houden).

HACCP wil zeggen dat alle handelingen in een bedrijf worden gecontroleerd op gevaren voor de gezondheid van de consument. Jaarlijks kost het de maatschappij meer dan 450 miljoen euro aan mensen die thuis voedselvergiftiging oplopen. Na de controle wordt gekeken wel factoren een risico vormen en worden hier punten te verbetering en controle voor opgesteld. Denk bijvoorbeeld aan een vaatdoek die een langere tijd over de kraan ligt en voor verschillende oppervlakte gebruikt wordt.

De volgende bedrijven moeten zich aan de richtlijnen van de HACCP houden:

  • Levensmiddelenindustrie, supermarkten, ambachtelijke levensmiddelensector
  • Zorginstellingen, gevangenissen, ziekenhuizen
  • Horeca, restaurant, café, snackbar, feestzalen, kantines
  • Import en export van levensmiddelen
  • Tankstation
  • Kleine productiebedrijven zoals een boer die zijn eigen jam maakt en verkoopt.

Iedereen die levensmiddelen produceert en verkoop zal zich moeten houden aan de richtlijnen van de HACCP.

Normen
NEN2075 staat gelijk aan de Europese ISO-EN 13549 waarin een objectief kwaliteitmeetsysteem is vastgelegd voor de schoonmaakbranche.  

Aanverwante dossiers

Hygiëne, Schoonmaakartikelen, GlasbewassingGezonde werkplek