Basiskennis dossier stoelen

Samengesteld door: Kim Wolters, Henny Brullemans


Definitie

Een stoel is een meubel waarop gezeten kan worden, met rugleuning en armsteunen. Een deftig woord voor stoel is zetel (denk aan een zetel in de kamer). Een stoel kan voor verschillende doeleinde gebruikt worden en wordt in veel verschillende modellen en materialen gemaakt. Op facilitair gebied moet je denken aan bureaustoelen, eetstoelen, vergaderstoelen.

Facilitair

Bureaustoel, kantinestoel, wachtruimtestoel, etc. Er zijn veel verschillende stoelen waarmee het facilitair management in aanraking komt.  Het is van belang dat de juiste stoel voor de werkzaamheden wordt gebruikt en hier draagt facilitair management aan bij. De facilitaire organisatie moet zorg dragen dat iedereen de juiste voorzieningen heeft om zijn/haar werk uit te voeren en de organisatie de vastgestelde doelen kan behalen.

Stoelen op de werkvloer

  • Bureaustoel(draaistoel): Ergonomisch is dit de beste stoel voor een tafel omdat deze in hoogte te verstellen is en daardoor op ieder lijf ingesteld kan worden.
  • Vergaderstoelen, fauteuils, kantinestoelen zijn ook vaak aanwezig.
  • Massagestoel: een stoel waarop andersom gezeten wordt en het voorhoofd extra steun kan bieden.
  • Tandartsstoel: deze stoel kan in hoogte en graden hoek versteld worden. Zo kan een tandarts, schoonheidsspecialist, pedicure etc. de cliënt in de juiste stand zetten voor goed zicht en houding voor de specialist. 

Basiseisen voor een goede stoel

Door de verschillende lengtes van de mens zijn de ideale afmetingen van een stoel voor ieder individu anders. Er tellen echter een aantal algemene richtlijnen bij het aanschaffen van een stoel. Een goede kantoorstoel is voor iedereen die op kantoor werkt erg belangrijk: voor het zitcomfort maar ook om lichamelijke klachten te helpen voorkomen. Waar voldoet een ergonomisch verantwoorde stoel aan? En waar moet u op letten als u zo’n stoel wil aanschaffen of wil weten of uw huidige stoel daaraan voldoet

Veiligheid
Belangrijkste is natuurlijk dat de stoel veilig is. Daar zijn wetten en normen voor. Kijk bijvoorbeeld naar een veilige gasveer, voldoende stabiliteit van de wielen en het materiaal.

De zithoogte
De ideale zithoogte is voor iedereen anders. Daarom is het belangrijk dat die kunt verstellen. Dat maakt de stoel voor zowel korte mensen als lange mensen geschikt, handig als een stoel door meerdere mensen op een dag gebruikt wordt. Ideaal is een stoel die u van 41 tot 55 cm kan verstellen. De juiste zithouding is wanneer de onderbenen en bovenbenen een hoek van 90º kunnen vormen en druk op de bovenbenen vermeden wordt. Om dit goed in te stellen houdt men de voeten plat op de grond. Prettig is als de stoel versteld kan worden terwijl iemand in de zithouding is.

Zitvlak: breedte en diepte
Ook is het prettig als u de zitdiepte van een stoel kunt instellen. De zitdiepte is de afstand tussen de voorkant van de zitting en de rugleuning. Een verstelbare zitdiepte zorgt voor goede ondersteuning van de bovenbenen en voorkomt afknelling in de knieholte. Kleine personen hebben hier veelal baat bij, lange mensen ervaren juist een diepe stoel vaak als prettiger. Bij een ideale zitdiepte kan men in de ruimte tussen stoel en knieholte vier vingers schuiven. Ook kan een afgeronde voorkant van het zitvlak ervoor zorgen dat de druk op de knieholtes verdwijnt.

De rugleuning
Het is belangrijk dat een rugleuning breed en hoog genoeg is (verstelbaar). Vooral in het onderste deel heeft uw rug extra ondersteuning nodig. Let verder op de lendensteun, de steun aan de onderkant van de rugleuning om uw wervels te ondersteunen en ervoor te zorgen dat u bekken niet naar achter kantelt. Een ergonomische stoel heeft genoeg ruimte om uw armen vrij te laten bewegen, de schouderbladen zijn dan vrij.

Let er verder op of er een kantelsysteem aanwezig is. Omdat men voortdurend van zithouding veranderd (van voorovergebogen tot ontspannend naar achteren leunen, of wellicht als iemand veel naar schermen die hoog geplaatst zijn kijkt), moet de stoel zich daarop kunnen aanpassen. Als de stoel niet kantelbaar is, kan het zijn dat men te snel onderuit gaat zakken. Een synchroon mechanisme zorgt ervoor dat de zitting en de rugleuning synchroon bewegen en dat u niet uit uw stoel kan glijden.

De armleuning
Belangrijk van de armleuningen is dat ze ervoor zorgen dat u uw armen kunt ontspannen en dat de rug of de schouderspieren niet belast worden. Ook hier is het weer afhankelijk van iemands lengte wat de ideale armsteunen zijn. Tussen de onderarmen en bovenarmen moet in ieder geval een hoek van 90º zijn. Om de ideale ondersteuning te bieden moeten de armleuningen verstelbaar zijn, zowel in de lengte als in de breedte.

Leuningen worden vaak niet gebruikt tijdens een normale werkhouding, maar juist op moment van een pauze of een rustmoment (dus niet tijdens het typen). Als u een stoel met armleuningen wil hebben, kijk dan niet alleen naar verstelbaarheid maar ook naar comfort. Er zijn verder ook speciale armleggers die mee kunnen bewegen met de armen. Die zijn bijzonder geschikt voor mensen met bijvoorbeeld een spierziekte of een andere handicap.

Neksteun
De neksteun is vooral belangrijk wanneer men veel naar achter gekanteld werkt, bv. bij het kijken naar hoog geplaatste schermen. Voor het doorsnee kantoorwerk is een neksteun niet noodzakelijk.

Gewichtsinstelling
Voor een optimaal zitcomfort is het nodig dat de veerdruk afgesteld is op uw lichaamsgewicht. Zo kan bij elke houding het bovenlichaam goed ondersteund worden.

Wielen
Houdt bij het kijken naar de wielen rekening op wat voor een vloer de stoel komt te staan. Bij een harde vloer zijn zachte wielen prettig en bij een zachte vloer zijn harde wielen nodig. Een goede kantoorstoel heeft minimaal 5 wielen, dat is zeker belangrijk als de stoel makkelijk over de vloer moet bewegen en toch stabiel dient te blijven.

Kussens
De kussens van een bureaustoel moeten zacht, maar wel stevig zijn. Als het kussen te zacht is, dan kan de harde zitschaal door het kussen heen gevoeld worden. Let verder op het comfort van de vulling, zodat de stoel na lang gebruik nog steeds prettig aanvoelt.

Bekleding
Ergonomische stoelen komen met allerlei bekledingen. Stof is comfortabel maar is minder goed schoon te houden en absorbeert vlekken. Wel ademt het materiaal. Kunst(leer) of vinyl is daarentegen makkelijker schoon te houden, maar kan erg warm worden en bij sommige kleding ongemakkelijk aanvoelen. Houd ook rekening met eventuele allergieën (stofmijten).

Wet- en regelgeving

NEN-EN 1335 Europese norm voor kantoorstoelen
Maatvoering en instelbaarheid van bureaustoelen. Doordat er veel verschillen zijn tussen de maten van mensen moeten er verschillend opties aanwezig zijn voor een stoel. Extra richtlijnen zijn opgenomen in NPR 1813

Nederlandse Praktijk Richtlijn NPR-1813
Deze norm dient als een handvat voor inkopers, facilitair managers, ergonomen en arbo-adviseurs. Door deze norm bestaat er voor ca. 95% van de bevolking een goed ondersteunende en veilige stoel om in te werken.

Aanverwante dossiers

Arbo, Ergonomie, Kantoorinrichting, Bureaus