Basiskennis dossier veiligheidsartikelen

Samengesteld door: Kim Wolters, Henny Brullemans


Definitie

Veiligheidsartikelen zijn middelen om jezelf te beschermen. Werken is immers nooit zonder risico; je kan met je vingers bekneld komen te zitten, of je kan van een hoogte vallen, een splinter vliegt in je oog of lawaaierige machines doen een aanslag op de trommelvliezen. Ook het werken met chemische stoffen is niet zonder gevaar en vraagt om verschillende veiligheidsartikelen. Er is een breed assortiment aan veiligheidsartikelen voor persoonlijke bescherming tijdens het werk.

Facilitair

Iedere medewerker heeft recht op een veilige werkplek voor zichzelf en zijn omgeving. De werkgever dient de middelen aan te bieden om dit mogelijk te maken. De medewerker is echter ook zelf verantwoordelijk voor zijn eigen veiligheid en het gebruik van de aangeboden veiligheidsartikelen. Ook de gasten en bezoekers vallen onder de verantwoordelijkheid van de gebruiker van het gebouw. Het facilitair management is verantwoordelijk voor de algehele veiligheid, daartoe behoren uiteraard ook de veiligheidsartikelen. 

Soorten

Eerste Hulp

Verbandtrommel

Een gemiddelde verbandtrommel bevat gaasjes, pleisters en pijnstilling. Deze trommels zijn niet goedgekeurd aan de hand van de richtlijnen in de arbo-wet en niet afkomstig van het Oranje Kruis. Het Oranje Kruis zorgt voor de samenstelling van de EHBO-doos zodat deze gebruiksvriendelijk en veilig te gebruiken is. 

Bij het verdelen van de EHBO-dozen binnen de organisatie is het van belang dat iedere doos binnen 30 seconden te bereiken is. De dozen horen op ooghoogte te hangen en jaarlijks gecontroleerd te worden. Wanneer deze controle is gedaan, wordt de doos verzegeld. Is deze verzegeling na een jaar nog niet verbroken zal de doos toch opengemaakt moeten worden om de datums van de producten te bekijken. Wordt de verzegeling tussentijd verbroken dan zal dit vermeld moeten worden zodat de doos aangevuld en op nieuw verzegeld kan worden.

AED

Automatische Externe Defibrillator is waar de afkorting AED voor staat. Het is een apparaat dat makkelijk draagbaar is en het hartritme bij stilstand of vertraging kan herstellen. In theorie mag en kan iedereen een AED bedienen. Echter gaat de voorkeur uit naar een persoon die tijdens trainingen uitleg over het apparaat heeft gekregen. Door de AED (volgens de instructies) aan te sluiten op de persoon in kwestie zal de kamerfibrillatie stoppen door de chaotische prikkeling van de hartkamers. Als het waren wordt het hart gereset. De AED is zo ingesteld dat deze opdracht zal geven om over te gaan tot reanimatie, schokken of af te wachten. Echter zal altijd de ambulance gebeld moeten worden.

Persoonlijke bescherming

Adembescherming

Bij bepaalde omstandigheden kan het gevaarlijk voor de gezondheid zijn om de lucht in de ademen. Hier kan sprake van zijn wanneer lucht:

- te weinig of te veel zuurstof bevat;
- gevaarlijke stoffen bevat, die verspreid kunnen worden door, dampen, gassen, fijnstof, ultra fijnstof, vezels;
- een explosieve substantie bevat;
- bevuild is door stof. 

Afhankelijk van de omstandigheden kan gekozen worden voor een bescherming die de vervuilde lucht filtert of schone lucht toevoert. De grote kan variëren van een wegwerpmasker voor alleen de mond en neus en een gezicht bedekkend masker met een ademlucht systeem die brandweerlieden gebruiken.

Gehoorbescherming

De meest voorkomende beroepsziekte is het slecht horen ten gevolge van blootstelling aan hoge decibellen. Een persoon kan het geluid als niet vervelend waarnemen, maar toch kan in de gehoorgang het geluidsniveau te hoog zijn met gehoorbeschadiging tot gevolg.

Het geluidsniveau wordt gemeten aan de hand van een Decibelmeter en wordt aangeduid door dB(A). Enkele cijfers:

- Wanneer mensen een normaal gesprek voeren produceren ze ongeveer 60 dB(A);
- Bij volwassenen ligt de pijngrens bij 120 dB(A);
- Boven de 80 dB(A) is er een gevaar voor lawaaislechthorendheid en zal de medewerker gehoorbescherming moeten dragen.
- Bij 83 dB(A) zal de medewerker zonder gehoorbescherming maar 4 uur in de ruimte werkzaam mogen zijn en zal de andere 4 uur geen hoog geluidsniveau mogen voorkomen; 
- Bij een gemiddelde dagdosis van 85 dB(A) zal de medewerker in de ruimte altijd gehoorbescherming moeten dragen.

Zelf kan je het geluidsniveau meten door te horen of je zonder verheffing van de stem een gesprek kan voeren met iemand binnen een meter afstand van je. Wanneer dit niet mogelijk is zal het geluidsniveau lawaaidoofheid kunnen ontwikkelen. Er bestaan drie soorten gehoorbescherming:

  • Gehoorkappen: zijn makkelijk voor tijdelijke gehoorbescherming, makkelijk op en af te doen. Kan dempen tot en met 30dB(A); het kan echter ook leiden tot verhitting van de oren en het sluit andere omgevingsgeluiden ook af waardoor gevaarlijke situaties kunnen ontstaan.
  • Oordopjes: gemakkelijk in gebruik. Ze worden echter vaak niet goed ingebracht waardoor er onvoldoende demping optreedt. Daarnaast zijn ze moeilijk hygiënisch te onderhouden.
  • Otoplastiek: is een langdurige en duurzame oplossing. Ze worden op maat gemaakt waardoor ze goed in de gehoorgang in te brengen zijn. Ook zijn ze makkelijk hygiënisch te onderhouden.

Handbescherming

Het dragen van handschoenen kan om verschillende redenen wenselijk zijn. Voor het aanschaffen van de handschoenen moet goed gekeken worden voor welke werkzaamheden ze gebruikt moeten worden. Wanneer er gewerkt wordt met chemische stoffen zullen wegwerphandschoenen niet voldoende zijn. Soorten:

- Voor algemeen gebruik;
- Ter bescherming tegen kou en hitte;
- Ter bescherming tegen elektriciteit en vibratie;
- Ter bescherming tegen snijden;
- Ter bescherming tegen chemische stoffen en water;

Een handschoen wordt pas een veiligheidshandschoen wanneer ze voorzien zijn van de CE-markering.

Hoofdbescherming

Het dragen van hoofdbescherming is verplicht als er werkzaamheden boven het hoofd plaatsvinden. Denk hierbij aan bouwprojecten en werkzaamheden met kranen.

Soorten helmen: Standaardbouwhelm, helm met klep (wanneer er veel naar boven gekeken moet worden), interventiehelm/motorhelm en de brandweerhelm die tegen elke vorm van binnendringen bestand moet zijn. Door het monteren van oorkappen of gelaatsscherm beschermt de hoofdbescherming ook het gelaat. Ook is het mogelijk om bij harde wind een bandje onder de kin te bevestigen of een nekflap tegen te felle zon.

Beschermende kleding

De noodzaak van beschermende kleding hangt af van de werkzaamheden binnen een ruimte. Verschillende soorten veiligheidskleding:

- Winterkleding, zoals thermokleding;
- Regenkleding, vloeistofdichte kleding;
- Vlam vertragende kleding;
- UV-werende kleding;
- Wegwerpkleding;
- Reflecterende kleding

Oogbescherming

Veiligheidsbrillen beschermen de ogen voor rondvliegende deeltjes die schadelijk kunnen zijn voor de ogen.

Valbeveiliging

Bij werkzaamheden 2,50 meter boven het grondoppervlak, is het gebruik van valbeveiligingsmiddelen verplicht. Is er sprake van verhoogt valgevaar bij een hoogte van minder dan 2,50 meter is de valbeveiliging ook verplicht volgens Arbobesluit 3.16.

Normen, wet- en regelgeving

Arbowet

Een veilige werkplek moet op iedere werkplek vanzelfsprekend zijn. Door de komst van onder andere de Arbowet, zijn bepaalde werkzaamheden niet gemakkelijker geworden. In bijvoorbeeld de bouwsector ervaren medewerkers veel nadelen van deze wet- en regelgevingen. Zo mag een bouwvakker minder kg tillen, en moet een vrachtwagenchauffeur steeds meer letten op zijn arbeidstijden en vaker zijn rust pakken. Dit ten nadele van de werkgever, die in de knoop kan komen met het op tijd leveren van goederen.

Arbobesluit 3.16 valgevaar

De Europese veiligheidsnorm stelt te eisen aan veiligheids- en werkschoenen. De EN ISO 20345 voor veiligheidsschoenen en de EN ISO 20347 voor beroepsschoenen.

EN ISO 20345

Deze schoenen hebben een EN12568:2010 veiligheidsneus die 1500kg kan weerstaan. Daarnaast voldoen ze aan de verschillende kwaliteitseisen met betrekken tot o.a. oliebestendigheid, slipvastheid, comfort, zool, etc., die aangeduid worden met SB. De normering van de schoen wordt aan geduid met de S van Safety met een combinatie van 1, 2 en 3. 

S1 = SB + antistatische eigenschappen, energie adsorberende hak en een gesloten hiel;
S1 P = S1 + antipenetratie zool;
S2 = S1 + bovenmateriaal regelt waterdoorlaat en waterabsorptie;
S3 = S2 + antipenetratie zool en profiel op de loopzool.

EN ISO 20347

Deze schoenen worden professioneel gebruikt maar een stalen neus is niet noodzakelijk. Op de stalenneus na moeten de O schoenen aan dezelfde eisen en codering voldoen als de S-schoen.

Aanverwante dossiers

Arbo, Bedrijfshulpverlening, Bedrijfskleding, Veilige werkplek.