Basiskennis dossier vending

Samengesteld door: Kim Wolters, Henny Brullemans


Definitie

Een vendingmachine is een automaat dat snacks, dranken, sigaretten of andere producten uitgeeft tegen betaling. De automaten worden vaak in de openbare ruimtes van een gebouw geplaatst omdat dit het meeste bereik garandeert. 

Facilitair

Bij het plaatsen van een vending automaat moet rekening gehouden worden met de stroom en watervoorziening. Het facilitair management zorgt dat de locatie van de automaat bekend is en dat de voorzieningen ervoor geregeld zijn. De inkoop en onderhoud vallen uiteraard ook onder de taken van het facilitair management. Wanneer een automaat niet functioneert zal de facilitaire dienst vervolgstappen moeten ondernemen.

Op de werkvloer

De eerste vending automaat zal die van Heron van Alexandrië zijn die een mechanisme ontwierp die door middel van een munt en een hefboom werkte. Vervolgens zijn er vele automaten gevolgd en is er in 1867 een patent aangevraagd door Simeon Denham voor zijn volautomatische vending automaat. Rond 1800 waren er vending automaten voor o.a. briefpapier, briefkaarten, enveloppen, kauwgom en chocolade.

 Tegenwoordig komen ze in alle soorten en maten en worden veel verschillende producten aangeboden. Dit gaat soms erg ver, zoals smartphones en zelfs goudstaven in de Abu Dhabi.

Voordelen

- Altijd toegankelijk, machine heeft geen sluitingstijd;
- Inhoud kan per locatie, bedrijf verschillen;
- Door de vele keuze zit er bijna voor iedereen iets lekkers in;
- Door de automaten FIFO te vullen zal de derving minimaal zijn;
- Eten en drinken kan gekoeld aangeboden worden;

Nadelen

- Vaak zijn vending automaten gevuld met ongezonde producten;
- Verschillende automaten hebben verschillende voeding en toevoer nodig;

Soorten

- Snoepautomaat: de automaat is gevuld met snoep, koek, chips. De automaat is zo ontworpen dat de lades waar de producten ingezet worden uit de kast geschoven kunnen worden zodat er FIFO gevuld kan worden waardoor de derving minimaal is.

- Soepautomaat: verschillende aanbieders hebben vending apparaten die soep uitleveren of alleen de poeder. Bij deze automaten kan je zelf aangeven wat de sterkte van de soep moet zijn. Deze automaten hebben meer onderhoud nodig dan de automaten die droge producten uitleveren. Het is niet alleen de verharding van het water en dus de kalk die in de gaten gehouden moet worden maar ook de bacteriën die gedood en tegengegaan moeten worden.

- Broodjes automaat: in deze automaat zitten allerlei verschillende broodjes met verschillende soorten beleg. De automaat is te vullen naar eigen wens en hoeft dus niet afgevuld te worden. De broodjes zullen gekoeld bewaard moeten blijven wat betekent dat deze automaat een koelsysteem heeft.

- Frisdrankautomaten: meestal is het assortiment van de automaten standaard maar kan op verzoek gewijzigd worden. De flesjes en blikjes worden gekoeld in de automaat en vanaf boven of achter gevuld waardoor de FIFO van kracht is.

- Combi automaat: wil je op een locatie maar één automaat maar wel verschillende producten, dan kan een combi automaat de oplossing zijn. Deze automaat kan deels gekoeld worden waardoor snacks, broodjes en koude dranken gecombineerd kunnen worden.

- Koffieautomaat; de koffieautomaat hoort ook onder vending thuis maar wordt uitgebreid besproken in het dossier koffieautomaten.

Betaling

Bij een vending automaat kan er op verschillende manieren betaald worden:

Geld/munten: nog altijd de meest voorkomende betaalwijze van een vending automaat is het muntgeld. Dat kan valuta zijn maar ook specifiek vervaardigde munten. Zo kan er gekozen worden om bijvoorbeeld leraren per dag een x aantal munten te verschaffen voor hun koffie of thee.

Kaart: bijvoorbeeld een schoolpas waar geld opgezet kan worden zodat er bij de vending automaten, kantine, kopieerapparaat, etc. betaald kan worden. Of juist niet betaald hoeft te worden wanneer een leraar koffie gaat halen. Maar het ook onmogelijk maakt om voor een onbevoegde iets uit de automaat te halen. In sommige gevallen zal een kaart zelfs kunnen registeren welk product gekocht wordt en hoe vaak zich dat voordoet.  

Vullen en onderhoud

Er zijn verschillende contracten mogelijk op gebied van vending automaten. De automaat kan aangeschaft worden met extern onderhoud maar intern vullen. Hierdoor kan je zelf bepalen welke producten in de automaat gaan en tegen welke prijs ze verkocht worden.

De complete service van de automaat kan ook in beheer van een extern bedrijf zijn. Deze zullen op de afgesproken dagen de automaat komen vullen met de door de organisatie gekozen goederen tegen de prijs van de ingehuurde organisatie.

Normen, wet- en regelgeving

- Warenwetbesluit machines

- CE-markering: deze markering wordt door de fabrikant of importeur aan de machine aangebracht. De markering is bedoeld om de vrije handel tussen lidstaten te bevorderen en de veiligheid te waarborgen van de machine.

- De NEN-EN-IEC 60204 gaat over de elektrische uitrusting van machines;

- De NC 341018 gaat over de mechanische kant van de machinerichtlijn;

- NEN-EN 1332-5:2006 gaat over identificatiekaartsystemen   

Aanverwante dossiers

Koffie en thee, Koffieautomaten, cateringwaterinstallaties