Robotisering ook in facilitaire wereld

Robotisering is ook in de facilitaire wereld van toepassing. Het lijkt nog niet storm te lopen, maar onder meer in de schoonmaak is er al sprake van. Wel moet goed het doel duidelijk zijn. Past het bij zoiets als beleving, waar steeds meer belang aan wordt gehecht?

Wat is er allereerst mogelijk als het gaat om robotisering dat op de facilitaire branche van toepassing is? Wie lukraak eens een beetje zoekt op internet komt vooral ontwikkelingen op schoonmaakgebied tegen. Dan is er sprake van de schoonmaakrobot die een paar uur achter elkaar kan werken. Die gaat aan de slag met een eigen navigatiesysteem en moet worden gevuld met water en reinigingsmiddel. Met een geïntegreerde borstelset en afzuigsysteem wordt gereinigd.

De schoonmaak- of schrobrobot is vrij gangbaar en wordt al op diverse plekken ingezet. Het wordt verkocht als kostenbesparend, zou de fysieke belasting verminderen en het proces is geautomatiseerd, de robot wordt niet afgeleid. Als naar de verkoop wordt gekeken, wordt vooral gemikt op afnemers met grote oppervlaktes. Behalve binnen kan ook buiten een robot de schoonmaak doen. Zo is er de glaswasrobot voor het reinigen van ramen. De Kite Robot bijvoorbeeld is ontwikkeld voor grote gebouwen die met de traditionele glasbewassingstechnieken risicovol zijn om te reinigen. Daarnaast, is het verhaal, werkt deze robot vijf keer zo snel als een glazenwasser en is het voor-deliger dan handmatig wassen. Er zijn ook andere afdelingen op facilitair gebied waar robotisering dan wel automatisering aan de gang is. Kansen zijn er op het gebied van ontvangst. Er is de virtuele receptie. Dat kan een ontvangstzuil zijn in plaats van een receptionist, waar bezoekers zich melden en hun komst wordt meteen geregistreerd en automatisch doorgegeven.

Er bestaat ook een geautomatiseerd systeem voor het ontvangen van leveranciers en koeriers, het bewaren van leveringen en de bijbehorende communicatie. Koeriers en leveranciers moeten zichzelf aanmelden bij een box. Van de koerier via de digitale brievenbus komt een pakket rechtsreeks in handen van de medewerker. De virtuele receptie zou veel gedoe besparen: geen koeriers meer ontvangen, geen bewijzen aftekenen of niet langer pakketten hoeven te bewaren.

Of we krijgen robots die waken over onze veiligheid. Je hebt een surveillancerobot die is volgeplakt met sensoren, elektronica en software. Met ingevoerde data kan die observeren, detecteren en rapporteren op ‘verdachte omstandigheden’: situaties die afwijken van het normale patroon.

Praktijk
Maar hoe hard gaat het in de praktijk? Hago Zorg is zo’n partij die de ontwikkelingen nauwgezet volgt, waarbij de motivatie voor deze vernieuwing in het oog wordt gehouden. Manager projecten en innovatie Patrick de Gram: „Ik bezoek daarvoor wel eens een kennisbijeenkomst. Het klopt inderdaad dat facilitair robotisering wordt toegepast voor de schoonmaak. Maar in verband met de zorg is het interessant wat daar ook allemaal kan. Er is al een robot ontwikkeld, een communicatiemiddel om bijvoorbeeld demente ouderen op tijd hun pillen te laten innemen. Of de beddenreinigingsrobot, daar zetten we volop op in, ook omdat die bijdraagt aan de kwaliteit.”

„Er is echt al een hoop, er kan veel. Je moet bij de overweging wat aan te schaffen of in te zetten goed beseffen welk doel het dient. Soms kan een robot goed van pas komen, maar is het te duur. Een andere keer is die voor de functie waarvoor hij is bedoeld gewoon niet klaar.”

Werkt Hago Zorg al veel met robotisering voor de schoonmaak? „Bijvoorbeeld voor het stofzuigen van grote ruimtes is het handig. Zo’n apparaat kan dan echter niet bij alle hoekjes, dat is een nadeel. Er zijn schrobzuigmachines voor linoleum, dat gaat steeds automatischer. We werken ook met een glasbewas-singsrobot die juist wel bij alle hoeken van een gebouw kan. Die wordt vaker ingezet maar is tot nu toe wel duurder dan een glazenwasser.”

Volgens De Gram wordt er in de facilitaire branche nog niet op grote schaal met robots gewerkt. „We doen wat klanten graag willen. Zaken als duurzaamheid en beleving zijn daarbij be-langrijk. En daar past robotisering niet altijd bij. Als je beleving neemt, in toenemende mate vinden zorginstellingen het fijn dat de schoonmaak zichtbaar is, die willen schoonmakers zien. Het is trouwens niet vooral de bedoeling menskracht te vervangen maar eerder werk te laten verrichten dat arbeidsintensief is en ingewikkeld om te doen. Vooral repeterend werk leent zich makkelijk voor robotisering.”

Robotisering en automatisering liggen in elkaars verlengde, maakt De Gram duidelijk. „Met gebouwenbeheer bijvoorbeeld kan het checken op salmonella worden geautomatiseerd. Sen-soren meten of kranen voldoende worden gebruikt. Via een app komt een signaal als een kraan in een bepaalde kamer niet is gebruikt en daarom moet worden aangezet.”

Werkgroep in schoonmaak
De Ondernemersorganisatie Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten (OSB) ziet net als De Gram positieve kanten aan robotisering, en dan niet alleen vanwege efficiency. Het bleek tijdens een OSB-congres in november. OSB-voorzitter Piet Adema: „Hoe zorgen we ervoor dat onze medewerkers gezond hun pensioenleeftijd halen? Automatisering en robotisering kunnen daarbij een rol spelen. Hiervoor zijn gezamenlijke inspanningen van overheid en bedrijfsleven nodig.”

Al eerder is een werkgroep gestart door de sociale partners in de schoonmaakbranche om niet te kijken naar wat kán worden gerobotiseerd, maar wat betrokkenen wíllen robotiseren. Vak-bond FNV (sector Schoonmaak) vindt dat robotisering bij moet dragen aan het leuker en aantrekkelijk maken van schoonmaakwerk, zodat er ruimte ontstaat voor andere werkzaamheden. FNV-bestuurder Renate Bos over de voortgang in deze werkgroep: „Schoonmakers zijn toch bang hun baan kwijt te raken. Wij vinden dat robotisering niet alleen een bedreiging moet zijn, maar ook een kans om de arbeid te verbeteren. Wel in het besef dat voor werkgevers het interessant is als ze daarmee kosten kunnen besparen.”

„De werkgroep heeft geen projectplan of zo en eerlijk gezegd loopt de robotisering nog niet zo hard. Tijdens een bijeenkomst in november hebben we met sociale partners en experts nage-dacht over wat een robot in onze sector allemaal kan. En dan niet alleen om kosten te besparen maar waar behoefte aan is.” Personeel is niet per se tegen ‘enge’ robotisering. Zo ziet de overgrote meerderheid (83%) van medewerkers in de technologische industrie digitalisering en robotisering als kans, blijkt uit onderzoek Smart Working van brancheorganisatie FME.

Uitzendorganisatie USG People stelt dat een robot voor meer werkgeluk kan zorgen, schrijft Marleen Smith in haar blog over de inzet van robots in de hospitalitybranche. „Het geeft me-dewerkers de mogelijkheid om de volledige aandacht aan de gast te geven en voor een optimale ontvangstbeleving zorg te dragen.” Ze baseert zich op een proef met robot-host Pepper.

Tijdens de door Bos (FNV) en De Gram (Hago Zorg) bezochte dag in november over robots in de schoonmaak kregen aanwezigen uitleg van robotica-expert Vanessa Evers, hoogleraar human media interaction van Universiteit Twente. Ze onder-zoekt de samenwerking tussen mens en robot en zoekt contact met het bedrijfsleven om gezamenlijk nieuwe toepassingen te ontwikkelen, te testen en door te ontwikkelen.

Volgens haar gaat een robot op korte termijn in onder meer de schoonmaak niet al het werk overnemen. Het liefst werkt een robot in een gestructureerde omgeving, zoals de productie van auto’s. Wisselt een context, dan wordt robotisering een stuk lastiger.

Het idee dat robots de wereld overnemen, lijkt Evers voorlopig een Hollywoodscenario. Ze focust op sociaal intelligente robots die rekening houden met de omgeving. Een ingewikkelde klus omdat een sociale omgeving moeilijk te begrijpen valt. Dat vergt het verzamelen en invoeren van heel veel data voor een robot. Een stofzuigrobot die in een werkomgeving pauzeert omdat iemand aan het bellen is, zover is het dus nog lang niet.

actueel
13-03-2019 16:03

Best bekeken

Corino technisch consultant bij Newtel Essence

Arnold Corino (28) is in dienst getreden bij Newtel Essence in Vianen als technisch consultant. In deze functie assisteert hij de account manager en adviseert hij ook de klant bij technische vraagstukken over de aangeboden spraak- en data-oplossing. De uitdaging De functie van technisch ...

Huisvesting grote invloed op gebruikers

‘De eenzijdige aandacht op ‘werkplekken’ verschuift naar ‘plekken die werken’. De cruciale vraag daarbij is dan wel wat maakt dat de plekken werken voor de organisatie en haar mensen? Als je maatwerk wilt leveren, moet je namelijk eerst de maat nemen.’ Real ...