Basiskennis dossier elektriciteit op de werkplek

Samengesteld door:


Definitie

Elektriciteit in het bedrijf gaat voornamelijk om de veiligheid rondom elektriciteitsinstallaties binnen een organisatie. Branden en andere ongevallen moeten zoveel mogelijk worden ingeperkt en daarvoor zijn er veel richtlijnen opgesteld. Het beheersen van deze veiligheid wordt ook wel risicobeheersing genoemd. Dit houd in dat het bedrijfsresultaat of de bedrijfsprocessen kunnen worden beïnvloed door factoren van buitenaf, maar ook van binnenuit.

Facilitair

Iedere organisatie verbruikt energie. Het facilitair bedrijf is betrokken bij de inkoop/aanbesteding en het verdere onderhoud van deze systemen. In elke ruimte is wel een (wand)contactdoos aanwezig en elke organisatie is voorzien van elektrische installaties. Van overbelasting van elektrische installaties, metingen, keuringen en verlengsnoeren, tot KEMA-keuren en apparaten die wel of niet gebruikt mogen worden. Het beheer hiervan is van essentieel belang, evenals het risico van brand en andere calamiteiten die elektriciteit met zich mee brengt. Wat is het beleid rondom elektriciteit in het bedrijf en hoe wordt daar mee omgegaan?

Risico

Het werken met elektriciteit neemt risico’s met zich mee en kan leiden tot ongevallen. Van kleine ongevallen tot zelfs ongevallen met dodelijk afloop. Het is daarom van levensbelang het beleid hier goed op af te stemmen.

-       Het is erg belangrijk recente installatietekeningen en installatieschema’s bij de hand te hebben.
-       Delen waar spanning op staat, moeten worden afgeschermd. Daarbij is het noodzakelijk dat er waarschuwingsborden worden geplaatst.
-       Elektriciteitsinstallaties moeten stofvrij zijn.

Soorten

W-inspecties
Het beheer van alle installaties die er in huis zijn, kunnen uiteindelijk heel wat besparingen opleveren als er efficiënt mee omgegaan wordt.  

Stookinstallaties
Als deze installaties goed functioneren, verbruiken zij minder energie en zijn ze een stuk veiliger.  

Industriële installaties
Deze installaties moeten, voordat ze in gebruik worden genomen, voldoen aan hoge milieu- en veiligheidseisen.  

Biomassa installaties
Biomassa kan door middel van verbrandingsinstallaties worden omgezet in warmte en elektriciteit. Het beheer van deze installaties moet ook duidelijk in kaart worden gebracht, om deze zo veilig mogelijk te laten werken.  

Noodstroom aggregaten
Als een aggregaat minder dan 500 uur per jaar wordt gebruikt, valt deze onder een noodstroom aggregaat. Deze dienen gekeurd te worden aan de hand van SCIOS scope 4.  

Emissiemetingen
Emissiemetingen aan stookinstallaties, gasmotoren, gasturbines en dieselmotoren moeten worden uitgevoerd om te bepalen of de door de overheid gestelde emissiegrenswaarden niet worden overschreden.  

E-inspecties
Het regelmatig controleren van de elektrische installatie vermindert het risico op onveilige situaties. Bovendien voldoet de organisatie hiermee aan de eisen voor een veilige werkomgeving. De controle van elektrische installaties gebeurt aan de hand van verschillende normen en keuringen. Verderop een toelichting.

Trends en ontwikkelingen

 1.     Zorg er voor dat elektrische apparatuur altijd rechtstreeks is gesloten op het stopcontact. Er wordt steeds meer gewerkt met elektrische apparaten op de werkplekken. Hierdoor zie je vaak dat er een tekort ontstaat aan stopcontacten. Met als resultaat dat men zelfstandig verlengsnoeren, haspels en andere attributen inzet om toch aan stroom te kunnen komen. Een goed en streng beleid hierop kan zomaar voorkomen dat door deze manier van werken brand ontstaat door middel van kortsluiting.  

2.     Het periodiek testen van de aardlekschakelaar, om er zeker van te zijn dat de aardlekschakelaar naar behoren werkt. De aardlekschakelaar zorgt er namelijk voor dat de voeding automatisch uitgeschakeld wordt als een veilige spanning niet meer kan worden gegarandeerd. Dit ligt meestal rond de <50V.  

3.     Bij regelmatig gebruik van automatische zekeringen kunnen deze snel slijten. Om de veiligheid te waarborgen, is het belangrijk ze op tijd te vervangen. Als de zekering er uit springt, moet deze sowieso worden vervangen. Wanneer dit vaak gebeurt, is de kans groot dat er teveel apparatuur en machines op een groep zijn aangesloten. Overigens hoeft de zekering bij automatische zekeringen niet te worden vervangen. Door het omzetten van de knop wordt de groep weer ingeschakeld. Als de zekering er geregeld uitspringt, is er een vergrootte kans op overbelasting. Hierdoor stijgt de temperatuur en is het risico op brand groter.

Wet- en regelgeving

Arbobesluit: art. 3.4 Elektrische installaties; art. 3.5 Elektrotechnische, bedienings- en andere werkzaamheden aan of nabij een elektrische installatie; art. 3.29 Elektrische installaties en leidingen.

Normeringen en keurmerken

NEN 1010
Deze geeft zekerheid wat betreft een nieuwe elektronische installatie. De NEN 1010:2015 moet onder meer worden toegepast op bouwplaatsen waarvoor na januari 2017 een bouwvergunning is afgegeven.  

NEN 3140
Deze normering is bedoeld om de veiligheid van installaties binnen de organisatie en de apparaten die hierop zijn aangesloten, vast te stellen. De inspectie is onder meer afhankelijk van de staat van de installatie en de Arbo-verplichtingen en -eisen die de verzekeraar hieraan stelt.  

KEMA-keurmerk
Dit keurmerk wordt onder meer gehanteerd voor de veiligheid van verschillende elektrische apparatuur en werktuigen. Als dit keurmerk op de apparatuur staat, dan weet de consument dat het om een veilig product gaat. Het KEMA-keurmerk is daarom een belangrijke indicatie voor de consument.  

SCIOS Scope 10 (NTA 8220)
Voorheen Verzekering Inspectie Elektrotechnische Risico’s (VIER). Is gericht op de risico’s die de elektronische installatie met zich meebrengt. Een keuring van de elektrische installatie geeft natuurlijk veel inzicht in de kwaliteit en de staat van de installatie. Hiermee worden mankementen vroegtijdig gesignaleerd en wordt uitval, brand of ongevallen voorkomen.  

Thermografie
Door dit onderzoek worden hotspots in de installatie zichtbaar, die een voorbode kunnen zijn op problemen aan de installatie. Denk hierbij aan niet  goed werkende bedrading, verbinding of geleidingen.  

Aanvullende kennis

 


Alle artikelen bekijken



Verdiepende kennis